Время работы:
Пн-Вс 10-19
Войти Регистрация
Корзина 0 позиций
на сумму 0 руб.

МАЙА ТАҺЫГАР БУРДУК БЫҺАЛЛАР

29.08.2019 

Өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр Мэҥэ Хаҥалас хаһаайыстыбанньыга, сир үлэтигэр идэтийэр урбаанньыт Афанасий Борисов хаһаайыстыбата хомуур үлэтин атырдьах ыйын 23 күнүттэн саҕалаабыт. Ый үһүс дэкээдэтигэр Майаттан чугас сытар бааһыналарыгар үлэлии сылдьаллара.

 

Майаттан Аллараа Бэстээхтиир тыраассаҕа сытар 70-тан тахса гаалаах Тар бааһынаттан Афанасий Борисовүлэһиттэрэ, атырдьах ыйын 27 күнүнээҕи туругунан, икки аҥаар эрэ «КаМАЗ» массыына бурдугу быспыттар. «Өссө бурдугу ыла сатаатыбыт курдук», ‒ диир бурдугу үүннэриигэ өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр хаһаайыстыба салайааччыта. Ити күн Тары кытары быысаһа сытар 80-тан тахса гаалаах Боччугунаан бааһынаҕа киирэннэр, «Вектор 410» уонна эргэ «Енисей» хамбаайыннар намыһах эбиэһи быһа сылдьаллара. «Вектордара» абырыыр. «Енисейдэрэ» алдьанара үгүс буолан моһуоктаналлар. Саппаас чааһа да көстөрө уустуктардаах. Буору хомуйар буолан, намыһахтык ылларбаттар. «Саатар, итинтэн үс массыына бурдук кэлэрэ буоллар, 80-ча туонна буолуох этэ», ‒ диэн баҕа санаалаах Афанасий Борисов. Былырыын мантан холбоон 150 туоннаны быспыттар. Уопсай иэннэрэ 160-ча гаа буолар.

Афанасий Борисов быйылгы ыһыыта 506 гаа. Былаанынан 600 туонна бурдугу ылыахтаахтар этэ даҕаны, билигин сиэмэ буолар бурдуктуун 200-тэн тахса туонна бурдук кэллэр диэн баҕалаах. 240-ча гаалаах Майа Мундулааҕар нэчимиэни ыспыттара тостон эрэр эбит, көҕөрөн хаалыа диэн ыксыыллар. Ити бааһыналарын бүтэрдэллэр эрэ, онно барар соруктаахтар. Өссө, Сыгынньахха түөрт бааһынаҕа (барыта 200 гаа) уонна Хорообут бааһынатыгар 150 гааҕа үлэ барыахтаах. 10 гаалаах Миитэрээскилэрэ эмиэ кыра да буоллар эбиискэ буолара күүтүллэр. Хорообукка эбиэһи виканы кытта булкуйан ыспыттара. Ити нэһилиэккэ дэлби ардахтаан, бааһыналара бадараан буолбут. Атын бааһыналарыгар бааһына кырса курааннаабыта бэлиэтэммитин агроном Василий Бурнашев этэр. «Хорообут» хаһаайыстыбаҕа 400 туонна сиилэс угуллуохтааҕа былааҥҥа баара. Онтон ордубутугар сенажтааһын барыахтаах. Бааһына 10 гаатыгар Судан отун ыспыттара туга эрэ табыллыбакка үүммэтэх. Аны, хомуйбут туораахтарын батарыы боппуруоһа сотору туруохтаах. Чугастыынан, Хаптаҕайдааҕы комбикорм собуота үлэтин саҕалыырыгар баҕалаахтар.

Бааһына курааннаабыта биллэр. Бу иннинээҕи сылларга уулаах сытар сирдэрэ бары кураанахтар. Ити күн Афанасий Борисовтаах бааһынаҕа үлэлэрин көрө-истэ улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын управлениетын начаалынньыга Иннокентий Семенов уонна управление кылаабынай агронома Василий Бурнашев сырыттылар.

Агроном анал приборунан туораахтар сииктэрин бэрэбиэркэлээбитигэр, тэрилэ 8,5 бырыһыан сииги көрдөрдө. Онон, бурдук сиигин балаһыанньата олох үчүгэй эбит диэн быһаардылар. Муҥутуур сиигэ 18 бырыһыантан тахсыа суохтааҕа ирдэнэр. Афанасий Афанасьевич, ол гынан баран, бурдугун ыскылаакка туруордаҕына, ордук түүнүн сиигирэн хаалар кыахтааҕын быһаарар. Ол иһин, күнүһүн күн уотугар тэлгэтэн сиигэ улааппатын диэн куурдарга күһэллэллэр.

Хомуур үлэтигэр Афанасий Борисов эрэллээх үлэһиттэрэ Василий Оконешников, Егор Захаров (хамбаайыннарга), «КаМАЗ»-ка Иван Анисимов үлэлии сылдьаллара. Василий Оконешниковы солбуйан уонна хамбаайыҥҥа үөрэнэ таарыйа эргэ «Енисейинэн» Владислав Сунхалыров бурдугу быстара сылдьара. Буору будулутан, хамбаайыннар дьулурҕатык бараллар. Кэмиттэн кэмигэр модун «Вектор» быһар барабаанын өрө көтөһөн буорун-сыыһын түһэрэр. Оттон 6 кубометрдаах бункера туолан, массыынаҕа мигалкатынан сигнал биэрдэ. «КаМАЗ» тиийэн аттыгар турбутугар, куусабыгар туораах бурдук суккуллубутунан барда. Начаас икки ардыгар кутан бүтэрдэ уонна салгыы быһа барда.

Бурдук үлэтин иннинэ, Хорообут нэһилиэгэр 80 гаалаах Түкэҕэ бастаан уонна 100 гаалаах Улуу Сыһыыга саҥардан элбэх сыллаах оту ыспыттар. Билигин Мэлдьэхси нэһилиэгэр күрүөлээһиҥҥэ үлэлии сылдьар биригээдэтэ Хорообут эбэтигэр 10 гааҕа талаҕы астарыы үлэтин тиийэн ыытыахтаах. Итиннэ Афанасий Сивцев, Вячеслав Саввин, Павел Саввин, Ян Олесов үлэлии сылдьаллар.

Афанасий Борисов хаһаайыстыбатын үлэһиттэрэ хамнас аахсыыларын барыларын биир сомоҕо үлэлэриттэн тутулуктаах буолар гына толкуйдаабыт. Бааһынаҕа үлэлээччилэргэ туспа, күрүөҕэ сылдьааччыларга туспа диэн төлөөбөт. Барытын тэҥҥэ көрөн төлүүр буолан, ким ханна да үлэлиирэ син биир, барыларын кытта «уопсай хочуолтан» тэҥҥэ аахсар. Аһылыгынан үлэһиттэрин хааччыйыыта эмиэ үчүгэй. Күн былдьаһыктаах күүстээх үлэҕэ сылдьар дьон хара аһынан да сөптөөхтүк хааччыллан үлэлииллэр-хамсыыллар.

Источник:http://ulus.media/2019/08/28/maja-ta-ygar-burduk-by-allar/

Ааптар: Аркадий ИННОКЕНТЬЕВ, Ulus.media   


Возврат к списку

Войти Регистрация
Корзина 0 позиций
на сумму 0 руб.